Türkiye'nin elektrik serüveni, Osmanlı döneminde yerel ölçekte başlayan üretimden Cumhuriyet yıllarında kurulan santrallere ve ulusal şebekeye uzanarak ülkenin ekonomik, teknolojik ve toplumsal dönüşümünün önemli parçalarından biri haline geldi.
AA muhabirinin arşiv belgeleri, tarihi kongre tutanakları ve mevzuat kayıtlarından derlediği bilgilere göre, Türkiye sınırları içindeki ilk elektrik üretimi, 15 Eylül 1902'de Tarsus'ta, Berdan Nehri üzerindeki Bentbaşı mevkisinde yapıldı. Tarsus'ta bir su değirmenine kayışla bağlanan bu düzenek, kentin sokaklarını ve birkaç konutu aydınlatmaya yetiyordu.
İstanbul'un elektriğe kavuşması için ilk büyük adım ise 1910'da atıldı. Bankaların desteğiyle 1911'de kurulan Osmanlı Anonim Elektrik Şirketi, 50 yıllık üretim imtiyazı aldı. Kentte hidroelektrik için uygun su kaynağı bulunamayınca kömürle çalışan termik santral kurulmasına karar verildi.
Silahtarağa Elektrik Santrali, 11 Şubat 1914'te hizmete girdi. Elektrik önce tramvaylara, birkaç gün sonra da şehre verildi. Yaklaşık 15 megavat gücündeki tesis, Osmanlı'nın ilk kent ölçekli santrali oldu. 1914'te abone sayısı 2 bin 55 olarak kayıtlara geçti.
Cumhuriyet'in ilan edildiği 1923'te Türkiye'de 38 elektrik santrali bulunurken toplam kurulu güç 32,8 megavat seviyesindeydi. Yıllık toplam üretim 44,5 milyon kilovatsaat, kişi başına elektrik tüketimi ise yaklaşık 3 kilovatsaat olarak hesaplandı.
Yorum Yap